فرش یکی از عناصر جدایی ناپذیر در فضای خانه های ایرانی است که جذابیت خاصی به دکوراسیون می بخشد. با گذشت زمان فرش ها به دلیل پا خوردن مداوم و استفاده پی در پی کثیف می شوند و طرح و نقش آنها به خوبی دیده نمی شود. در چنین شرایطی تمیز کردن فرش امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. شامپو فرش یکی از شوینده هایی است که برای رفع لکه ها و تمیز کردن سطحی فرش و مبلمان استفاده می شود. اما آیا شستشوی فرش با شامپو فرش در منزل مضر است یا خیر؟ این سوالی است که باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد پس با قالیشویی آرمین همراه باشید.
مزایای شستشوی فرش با شامپو فرش
شامپو فرش به عنوان یک راه حل سریع برای پاک کردن لکه های سطحی و آلودگی ها کاربرد دارد. استفاده از این محصول مزایای متعددی را به دنبال دارد:
- شستشوی سریع فرش در مدت زمان کوتاه: این روش به شما اجازه میدهد که در زمانی کوتاه فرش را تمیز کنید.
- روش راحت و آسان برای تمیز کردن: استفاده از شامپو فرش نسبت به شستشوی کامل فرش در قالیشویی، آسانتر و راحتتر است.
- از بین بردن لکه ها و کثیفی های سطحی: شامپو فرش برای از بین بردن لکه های روی فرش و مبلمان مناسب است.
- خشک شدن سریع: یکی از ویژگی های شامپو فرش، سرعت بالای خشک شدن آن است.
- عدم نیاز به شستشو و آبکشی کامل: در بسیاری از موارد، نیازی به شستشو و آبکشی کامل فرش نیست. این امر به ویژه برای خانواده هایی که فضای کافی برای شستشوی فرش ندارند، مزیت بزرگی است.
- امکان تمیز کردن ریشه های فرش: با شامپو فرش میتوان ریشه های فرش را نیز تمیز کرد.
- کمترین میزان آسیب در صورت استفاده صحیح: در صورت استفاده درست، شامپو فرش با کمترین آسیب فرش را تمیز میکند.
- راه حل اقتصادی: در مقایسه با سپردن فرش به قالیشویی، استفاده از شامپو فرش راه حلی ارزانتر است.
یکی از بهترین انواع شامپو فرش برای از بین بردن لکه و کثیفی، شستشو با مواد نانو است.
معایب شستشوی فرش با شامپو فرش
علی رغم مزایای ذکر شده، استفاده از شامپو فرش معایب و خطرات قابل توجهی نیز دارد که برخی کارشناسان فرش به همین دلیل تاکید دارند از آن استفاده نشود.
- باقی ماندن مواد شیمیایی در تار و پود فرش: یکی از مهمترین معایب، باقی ماندن مواد شوینده در فرش است، زیرا امکان آبکشی کامل فرش با شامپو فرش در منزل وجود ندارد. این مواد میتوانند به دستگاه گوارشی یا تنفسی به خصوص کودکان منتقل شوند.
- کدری و کهنه شدن ظاهر فرش: بسیاری از شامپو فرشها موجب آسیب به بافت و رنگ فرش میشوند و باعث میگردند بافت فرش کدر و کهنه به نظر برسد.
- پوسیدگی و کوتاه شدن عمر فرش: اگر فرشها خیس شوند یا مواد شوینده بدون شستشو در تار و پود آن باقی بمانند، فرش در معرض پوسیدگی قرار گرفته و عمر آن کوتاه میشود.
- تغییر رنگ یا ترکیب رنگها: شامپو فرشها، به ویژه انواع قلیایی، برای فرشهای دستباف مناسب نیستند و میتوانند موجب آسیب به الیاف و تغییر یا ترکیب رنگ فرش شوند.
- ایجاد حالت چسبندگی: استفاده بیش از حد از شامپو فرش موجب ایجاد حالت چسبنده روی فرش میشود که باعث جذب بیشتر آلودگیها میگردد.
- ترک خوردن و ضعیف شدن تار و پود: باقی ماندن شامپو فرش باعث خشک شدن و ترک خوردن فرش و کمرنگ شدن نقشها و ضعیف شدن تار و پود میشود.
- آلودگی سطحی و پنهان شدن آلودگیها: شامپو فرش فقط بخش سطحی فرش را تمیز میکند و به عمق تار و پود آن نفوذ نمیکند. این کار در اصل آلودگیها و میکروبها را برای مدتی کوتاه پنهان میکند.
- مشکلات تنفسی و پوستی: قرار گرفتن در معرض بخار مواد شیمیایی شامپو فرش میتواند منجر به بروز مشکلات تنفسی و پوستی شود. مواد مضری مانند پرکلرواتیلن، نفتالین، اتانول، آمونیاک و عطرهای مصنوعی میتوانند عوارضی چون سرگیجه، سردرد، حالت تهوع، آسیب کبد، سوختگی شیمیایی، و تحریک پوست، چشم و ریه ها ایجاد کنند.
- ایجاد ترک پا: مواد شیمیایی موجود در شامپو فرش میتواند باعث خشک شدن سطح فرش و در نتیجه ایجاد ترک در پاها شود.
- خطر برای کودکان: برای خانواده هایی که فرزند کوچک دارند، استفاده از شامپو فرش توصیه نمیشود زیرا مواد باقی مانده در فرش به راحتی به کودک منتقل میشود و میتواند باعث مسمومیت یا دلپیچه شود.
- نیاز به انرژی زیاد و نتایج نامطلوب: شستشوی کامل فرش با شامپو فرش در منزل نیاز به انرژی زیادی دارد و اگر با دقت کافی انجام نشود، ممکن است نتیجه معکوس داشته و فرش را چرک مرده یا کثیفتر از قبل نشان دهد.
- ایجاد لکه های زننده و دائمی: استفاده نادرست از شامپو فرش میتواند منجر به ایجاد لکه های زننده روی فرش شود. همچنین اگر فرش قبل از خشک شدن کامل مورد استفاده قرار گیرد یا جسمی روی آن قرار گیرد، لکه های دائمی ایجاد میشوند.
انواع شامپو فرش و روش ساخت خانگی
شامپو فرش را میتوان به صورت آماده از فروشگاهها تهیه کرد یا با مواد موجود در منزل به صورت دست ساز تهیه نمود.
شامپو فرش های صنعتی
این شامپوها در مقیاس زیاد تولید میشوند و فرمولاسیون قویتری دارند و قدرت پاک کنندگی بالاتری ارائه میدهند. استفاده از آنها به مهارت و دانش فنی بالایی نیاز دارد.
شامپو فرش های خانگی
این شامپوها در مقیاس کم برای مصرف خانگی تولید میشوند و فرمولاسیون ساده و ضعیفتری دارند و قیمتشان نیز کمتر است.
ترکیب مایع ظرفشویی و سرکه: سه قاشق چایخوری مایع ظرفشویی در یک لیوان آب نیمه ولرم حل شده و یک قاشق سرکه سفید به آن اضافه میشود. سرکه سفید به دلیل اسید استیک خود، لکه ها و بوی بد را از بین میبرد.
ترکیب با سفید کننده: میتوان چند قطره وایتکس به ترکیب آب، مایع ظرفشویی و سرکه اضافه کرد. باید توجه داشت که اضافه کردن بیش از حد وایتکس ممکن است به فرش آسیب برساند.
شیشه پاک کن: شیشه پاک کن را میتوان با آب گرم مخلوط کرده و به عنوان یک شامپو فرش ساده و کارآمد برای خانه یا ماشین استفاده کرد.
سایر جایگزینهای خانگی: ترکیب سرکه سفید و آب، ترکیب هیدروژن پراکسید ۳%، مایع ظرفشویی و روغن خالص، ترکیب آمونیاک، مایع ظرفشویی، الکل و روغن خالص، ترکیب شکر قهوهای، پوست لیمو و پرتقال و آب، و محلول هیدروژن پراکسید و جوش شیرین از جمله جایگزینهای دیگر هستند. اسپری شستشوی فرش که از موادی مانند سرکه سفید، نمک، روغن و آب تولید میشود نیز یک جایگزین است.
محدودیتهای استفاده از شامپو فرش بر اساس نوع فرش
شامپو فرشهای خانگی و صنعتی نباید روی فرشهای دستباف امتحان شوند. بیشتر شویندههای موجود در بازار برای الیاف طبیعی مانند پشم و ابریشم بیش از اندازه قلیایی هستند و به بافت و الیاف این فرشها آسیب میرسانند. به طور کلی لکه برها معمولا برای فرش و موکتهای ساخته شده از الیاف مصنوعی تهیه شده اند.
نحوه صحیح استفاده از شامپو فرش (در صورت لزوم)
اگر قصد استفاده از شامپو فرش را دارید، رعایت نکات زیر برای بهبود نتیجه و کاهش آسیب ضروری است:
جارو کشیدن کامل فرش: قبل از استفاده از شامپو فرش، فرش را کاملا با جاروبرقی تمیز کنید تا گرد و غبار و ذرات ریز از بین بروند. این کار کمک میکند تا شامپو بهتر به الیاف نفوذ کند و آلودگی ها به عمق فرش نفوذ نکنند. برای فرشهای بزرگ، بهتر است زیر و روی فرش را نیز جارو بکشید.
انتخاب شامپو فرش مناسب: شامپو فرشی را انتخاب کنید که متناسب با الیاف فرش شما باشد. به ویژه برای فرشهای دستباف یا ابریشمی که حساسیت بالایی دارند، باید دقت بیشتری به خرج داد. همیشه برچسب و دستورالعمل محصول را با دقت مطالعه کنید.
تست در قسمت کوچک: قبل از استفاده از شامپو روی کل فرش، آن را روی قسمت کوچکی از فرش امتحان کنید تا از بیضرر بودن آن برای رنگ و بافت فرش مطمئن شوید.
تهیه محلول: شامپو فرش را طبق دستورالعمل سازنده (معمولا با آب ولرم) مخلوط کنید تا خوب کف کند. هرگز نباید از آب داخل سطل برای تمیز کردن فرش استفاده کنید، بلکه باید از کف روی آب استفاده کنید.
اعمال کف شامپو: با استفاده از یک اسفنج، برس نرم یا ابر موکت شوی، مقداری از کف شامپو را برداشته و روی فرش بگذارید. به هیچ وجه فاز مایع محلول را مستقیما روی فرش نریزید یا نکشید، زیرا باعث خیسی، چسبندگی و پوسیدگی میشود.
پخش کردن کف در جهت خواب فرش: کف را موافق با خواب فرش روی سطح آن پخش کنید.
شروع از گوشه مناسب: کار را از گوشه ای شروع کنید که برای خارج شدن از روی فرش مجبور به قدم گذاشتن در بخشهای قبلا تمیز شده نشوید.
استفاده از دستکش: در هنگام استفاده از شامپو فرش حتما از دستکش استفاده کنید تا از مشکلات پوستی جلوگیری شود.
زمان ماندگاری کف: اجازه دهید کف شامپو به مدت سی تا چهل دقیقه روی فرش باقی بماند تا آلودگیها حل شوند.
پاک کردن آلودگیها: سپس با دستمال نمداری از جنس کتان که ترجیحا بافت زبری دارد، محلول و چرکهای حل شده را از سطح فرش تمیز کنید. بهتر است این کار را در جهت خلاف خواب قالی انجام دهید. دستمال را به طور منظم با آب ولرم بشویید یا آن را با دستمال تمیز عوض کنید.
خشک کردن کامل فرش: بعد از پاک کردن کف، روی فرش رفت و آمد نکنید و اجازه دهید کاملا خشک شود. باز کردن پنجره ها و تهویه محیط به خشک شدن سریعتر کمک میکند. هرگز از دستگاههای حرارتی برای خشک کردن فرش دستباف استفاده نکنید، زیرا به الیاف آسیب میرساند. برای خشک کردن فرش دستباف، آن را پشت به نور خورشید و در فضای آزاد پهن کنید.
جارو کشیدن نهایی: پس از خشک شدن کامل فرش، سطح آن را مجددا جارو برقی بکشید تا جلای فرش تمیز شده بیشتر شود.
موارد دیگر استفاده از شامپو فرش
علاوه بر فرش و قالی میتوان از شامپو فرش برای تمیز کردن موکت و مبلمان نیز استفاده کرد. مراحل تمیز کردن موکت و مبلمان با شامپو فرش مشابه فرش است. با این تفاوت که برای موکت باید ضربه ای عمل کرد و از شامپوی کمتری استفاده کرد.
جایگزین شامپو فرش و شستشوی حرفه ای
شامپو فرشها اگرچه مواد تمیزکننده تخصصی برای فرشها هستند اما مواد صنعتی و شیمیایی محسوب میشوند و احتمال دارد تاثیرات مختلفی بر روی فرشهای ماشینی و دستباف داشته باشند. از آنجا که شامپو فرش در عمق تار و پود فرش نفوذ نمیکند، برای تمیز کردن آلودگیهای عمیق مناسب نیست.
بسیاری از متخصصان توصیه میکنند که برای تمیز کردن عمیق و اصولی فرش، آن را به قالیشوییهای معتبر و متخصص مثل مجموعه ی آرمین که خدمات قالیشویی در شمال تهران و سایر مناطق را ارائه میدند بسپارید. قالیشوییهای حرفه ای مثل قالیشویی آرمین با داشتن نیروهای متخصص، تجهیزات مدرن و مواد شوینده مناسب، فرش را بدون آسیب شستشو میدهند. آنها قادر به خاک گیری عمیق، آبکشی کامل و خشک کردن صحیح فرش هستند که باعث حفظ بافت و افزایش طول عمر آن میشود.
در نهایت باید گفت شستشوی فرش با شامپو فرش میتواند یک راه حل سریع و راحت برای از بین بردن آلودگیهای سطحی و لکه ها باشد و زیبایی اولیه را به فرش بازگرداند. با این حال، استفاده نادرست یا بیش از حد از شامپو فرش، به ویژه انواع شیمیایی آن میتواند معایب جدی برای فرش و سلامت انسان داشته باشد. باقی ماندن مواد شیمیایی در فرش، آسیب به بافت و رنگ، پوسیدگی و خطرات تنفسی و پوستی از جمله این معایب هستند.
اگرچه استفاده از شامپو فرش نمیتواند جایگزین شستشوی کامل و عمیق فرش شود، اما برای لکه بری سطحی و موردی با رعایت کامل نکات و دستورالعملهای صحیح میتوان از آن استفاده کرد. برای تمیزی عمیق و حفظ طول عمر فرش به ویژه فرش دستباف و نفیس، توصیه اکید میشود که از خدمات حرفه ای قالیشوییهای معتبر مثل قالیشویی آرمین بهره ببرید.
